Γράφει η Μαρία Ξεφτέρη
Άρωμα νεοελληνικής παράδοσης μύρισε το Σάββατο 4 και την Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2008 στην πλατεία Κοκκινόπουλου στους Αγίους Αναργύρους, καθώς πραγματοποιήθηκε, μέσα στα πλαίσια των “Γιορτών Γειτονιάς” του Δήμου, το 1ο Φεστιβάλ Ελληνικής Παράδοσης, με τη συνδρομή όλων των εθιμοτοπικών συλλόγων της περιοχής μας.
Ο Σύλλογος Ηπειρωτών, η Ένωση Κρητών, ο Σύλλογος Πελοποννησίων, ο Σύλλογος Ποντίων, ο Σύλλογος Ευβοιωτών και ο Σύλλογος Ναξιωτών, σε ξεχωριστά περίπτερα τα οποία στήθηκαν από τον Δήμο για τη συγκεκριμένη περίσταση, παρουσίασαν αντιπροσωπευτικά σημεία της παράδοσης που εκπροσωπούν, έτσι ώστε όλοι οι παριστάμενοι να πάρουν μία ιδέα από εικόνες και γεύσεις που ίσως μοιάζουν λίγο μακρινές για όσους μένουν μόνιμα στην Αθήνα…
Το περίπτερο του Συλλόγου Ναξιωτών
Για την παρούσα περίσταση, το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ναξιωτών έθεσε ως στόχο τη νοερή μεταφορά όλων των παριστάμενων στα χωριά της Νάξου, μέσα από την έκθεση αντικειμένων καθημερινής χρήσης, όπως είναι το παλαιό σίδερο με τα κάρβουνα, τα μπακίρια, το γουδί, το φλασκί, το σφούνι, η μεθήρα, οι λάμπες πετρελαίου κ.λπ., καθώς επίσης και μέσα από την παρουσίαση προϊόντων της υφαντικής τέχνης της Νάξου, όπως είναι τα πεσκίρια, οι υφαντές κουρτίνες, τα κοφτά, οι ντουράδες, οι μαντηλοθήκες, τα υφαντά τραπεζομάντηλα και τα μαξιλάρια. Όλα τα παραπάνω ήταν έτσι τοποθετημένα μέσα στο περίπτερο, ώστε να δημιουργούνται όμορφες παραδοσιακές γωνίες, προσεγγίζοντας -όσο αυτό ήταν δυνατό- το πρότυπο του ναξιώτικου σπιτιού, με το τζάκι, την τραπεζαρία, τους ομορφοστολισμένους τοίχους…
Πολύς ήταν ο κόσμος που πέρασε από όλα τα περίπτερα των πολιτιστικών συλλόγων, ενώ πολλοί επίσημοι τίμησαν επίσης με την παρουσία τους την εκδήλωση, όπως ο πρώην πρόεδρος της Βουλής, Απόστολος Κακλαμάνης, ο πρώην υπουργός Υγείας, Κώστας Γείτονας, ο πρ. Βουλευτής ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Πιπεριάς, ο Δήμαρχος Αγίων Αναργύρων, Νίκος Σαράντης, ο δημοτικός σύμβουλος Νάξου, κ. Καρποντίνης, εκπρόσωποι του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου, αλλά και πολλών Ναξιακών Συλλόγων.
Ναξιώτικο παραδοσιακό κέρασμα
Πέρα όμως από την έκθεση παραδοσιακών εκθεμάτων, αυτό που επιδιώξαμε, ως Σύλλογος, ήταν να παραθέσουμε σε όλους τους παριστάμενους μία ποικιλία από παραδοσιακά ναξιώτικα κεράσματα, αλμυρούς, αλλά και γλυκούς μεζέδες, γλυκά, αλλά και πιο οινοπνευματώδη ποτά, όλα κατευθείαν ερχόμενα από τη Νάξο… Το παραδοσιακό μας κέρασμα, λοιπόν, αποτελείτο από:
1) τρεις ζούλες (= βραστή γίδα), για το βράσιμο των οποίων είχε στηθεί από το μέλος του Δ.Σ., Γιάννη Καπίρη, πετρογκάζ με μεγάλα τσουκάλια δίπλα στο περίπτερο, για να σερβίρεται ζεστή,
2) ζαμπόνι, παστό χοιρινό, το οποίο μάς ήρθε κατευθείαν από την Απείρανθο της Νάξου,
3) αρσενικό και γραβιέρα, που είναι τα πιο γνωστά τυριά της Νάξου και τα οποία κόβονταν εκείνη την ώρα,
4) φρέσκο ψωμί,
5) παραδοσιακά ξερά σύκα,
6) λουκούμια, ένα κλασικό κέρασμα σε όλα τα σπίτια της Νάξου,
7) γλυκά του κουταλιού, όπως το συκαλάκι, το κερασάκι και το κίτρο.
Επίσης, υπήρχε άφθονο κρασί από τη Μονή, ρακή, καθώς επίσης και λικέρ κίτρο. Όλα τα κεραστικά διατίθεντο απλόχερα από μέλη και φίλους του Συλλόγου, οι οποίοι αποτέλεσαν και τους βασικούς συντελεστές για την εύρρυθμη εφαρμογή όλων μας των στόχων. Ευχαριστούμε θερμά τη Χριστίνα Μπάκαλου, τη Μαργαρίτα Καπίρη, τη Φωτεινή Κρητικού, την Κατερίνα Χωριανοπούλου, την Ευδοκία Ξεφτέρη, την Ιλιάνα Κοντοπίδη, την Πόπη Χάδου, την Ευδοκία Γλέζου, την Κατερίνα Κοντοπίδη, τη Στέλλα Βερυκόκου, την Κυριακή Φλωράκη, τον Βασίλη Σοφικίτη και τον Αντώνη Μπελιώτη. Ευχαριστούμε, επίσης, τον Κώστα Καπίρη, ο οποίος βοήθησε τον Γιάννη Καπίρη στην προετοιμασία της ζούλας, αλλά και στην παράθεση των υπόλοιπων κερασμάτων.
Παρουσίαση του χορευτικού τμήματος του Συλλόγου
Το Σάββατο 4 Οκτωβρίου, τα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου Ηπειρωτών, της Ένωσης Κρητών και του Συλλόγου Πελοποννησίων παρουσίασαν χορούς των περιοχών τους, ενώ την Κυριακή 5 Οκτωβρίου εμφανίστηκαν τα χορευτικά του Συλλόγου Ποντίων, του Συλλόγου Ευβοιωτών και του Συλλόγου Ναξιωτών. Το χορευτικό μας παρουσίασε τους εξής χορούς: συρτό, βλάχα (Κινιδάρου και Απειράνθου), καλαμαθιανό, ικαριώτικο, μπαλαριστό και μπάλλο, ενώ συνοδεύτηκε από τους Γιάννη Μπαφαλούκο στο βιολί, Λευτέρη Μπαφαλούκο στο λαούτο και Αλέξη Κωσταντάκη στο τραγούδι. Οι άντρες της χορευτικής ομάδας φορούσαν την καθημερινή, αλλά και την επίσημη ναξιώτικη βράκα, με τον μπιρίκο/ το γιλέκο, το πουκάμισο, το ριγωτό ή μονόχρωμο ζωνάρι και το φέσι, ενώ οι κοπέλες συνδύασαν επίσης τις καθημερινές γυναικείες φορεσιές (μεσοφόρι, φούστα μακριά, μπλούζα, υφαντή ποδιά και μαντήλι), καθώς επίσης και τις νυφιάτικες.
Οι νέοι του Συλλόγου μας κατάφεραν, μέσα στο διάστημα που παρουσιάστηκαν στη σκηνή του μικρού υπαίθριου θεάτρου, να μεταφέρουν όλους εμάς στη Νάξο, προκειμένου να πάρουμε μία γεύση από το κέφι, το μεράκι και τη “μερακλοσύνη” που έχουν όλοι οι χορευτές και οι χορεύτριες που μετέχουν σε γλέντια και χορούς. Όχι άδικα, λοιπόν, αποκόμισε τα θερμά συγχαρητήρια (μάλιστα ο πρ. πρόεδρος της Βουλής, Απόστολος Κακλαμάνης, συνεχάρη προσωπικά τον πρωτοχορευτή και δάσκαλο των χορευτικών μας, Χρήστο Κοντόπουλο), αλλά κυρίως το χειροκρότητα όλων των παριστάμενων! Τους ευχαριστούμε θερμά, αλλά και ονομαστικά, ενώ ευχόμαστε να μας τιμήσουν με εξίσου όμορφες, αλλά και ακόμα καλύτερες χορευτικές παραστάσεις! Ευχαριστούμε επίσης και τον δάσκαλο των χορευτικών μας τμημάτων, Χρήστο Κοντόπουλο, για την άψογη συνεργασία και τη γενικότερη συμβολή του στην προετοιμασία της χορευτικής παράστασης!
Το χορευτικό συγκρότημα του Συλλόγου αποτελείτο από τους:
1 ) Ελένη Κορομπούλα,
2 ) Ευδοκία Ξεφτέρη,
3 ) Μαρία Ξεφτέρη,
4 ) Γιώτα Παρασκευοπούλου,
5 ) Σταματία Σοφικίτη,
6 ) Ιωάννα Σοφικίτη,
7 ) Στέλλα Χαλεπάκη,
8 ) Βούλα Χωριανοπούλου,
9 ) Χάρη Γώγο,
10 ) Γιώργο Δαμασκηνό,
11 ) Στέφανο Δημητρίου,
12 ) Παναγιώτη Κολύβα,
13 ) Κώστα Κολύβα,
14 ) Χρήστο Κοντόπουλο,
15 ) Μιχάλη Τσιριγωτάκη και
16 ) Κώστα Χάδο.
Τα μετά των χορευτικών εκδηλώσεων…
Τόσο το Σάββατο, όσο και την Κυριακή (4 και 5 Οκτωβρίου 2008), μετά τη λήξη των παραστάσεων των Συλλόγων και αφού σιγά σιγά όλοι οι Σύλλογοι είχαν αποχωρήσει από τα περίπτερά τους, ο Σύλλογος Ναξιωτών και το περίπτερό του παρέμεινε ανοιχτό μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, καθώς, όπως είθισται και στα χωριά της Νάξου, ακολούθησε ένα μικρό επιτραπέζιο -και όχι μόνο!- γλέντι. Το βράδυ του Σαββάτου, ο Δημήτρης Καπίρης πήρε το βιολί, που είχε τοποθετηθεί ως έκθεμα, και άρχισε να παίζει παραδοσιακούς ναξιώτικους σκοπούς, ενώ τον συνόδευσε στο ντουμπάκι (το οποίο και αυτό αποτελούσε τμήμα των λαογραφικών εκθεμάτων) ο Γιάννης Καπίρης. Η Ευδοκία Γλέζου, η Ολυμπία Κωστοπούλου, η Μαρία Ξεφτέρη, ο Νίκος Παντελιάς, ο Κώστας Καπίρης τους συνόδεψαν στο τραγούδι, με κοτσάκια και τετράστιχα.
Αλλά και την Κυριακή, ο Γιάννης Μπαφαλούκος (βιολί), ο Λευτέρης Μπαφαλούκος (λαούτο), η Βαγγελία Τζιώρτζη (λαούτο) και ο Αλέξης Κωσταντάκης (τραγούδι) μάς κράτησαν συντροφιά με ναξιώτικα τραγούδια. Μπροστά στο περίπτερο είχαν στηθεί τραπέζια, όπου φίλοι και μέλη του Συλλόγου, απολάμβαναν τόσο τη μουσική, όσο και τους ναξιώτικους μεζέδες του Γιάννη Καπίρη, ο οποίος μαζί με τη ζούλα έβρασε και μακαρονάκι κοφτό, το απαραίτητο συνοδευτικό της βραστής γίδας στη Νάξο! Το ψωμί, τα τυριά και το ζαμπόνι ήταν παρόντα, καθώς επίσης και το κρασί, το κίτρο και η ρακή!! Βέβαια, μια τέτοια όμορφη παρέα, με μέλη τόσο από τον Σύλλογό μας, όσο και από το Σύλλογο Ευβοιωτών, δεν έμεινε χωρίς χορό! Κατά τη γνώμη μας, αυτές οι στιγμές, οι μετά τις επίσημες, είναι οι πιο αυθεντικές, οι πιο πηγαίες και οι πιο αντιπροσωπευτικές της παράδοσης της Νάξου (πέρα δηλαδή από τα εκθέματα, την επίσημη παρουσίαση και ό,τι άλλο εν ολίγοις επιτηδευμένο και στημένο), όπου ξεχωριστοί άνθρωποι γίνονται ένας δεσμός, όχι απρόσωπος, αλλά προσωπικά δεμένος!
Ο Γιώργος Κονιτόπουλος τα έχει πει καλύτερα…
Να ‘μαστε εκεί να πίναμε ρακή απ’ το καζάνι
τη παγωμένη μας καρδιά να την ξαναζεστάνει…
Περισσότερες φωτογραφίες από το διήμερο μπορείτε να δείτε στο δεξιό τμήμα της σελίδας, στο Φωτογραφικό αρχείο. Επίσης, μπορείτε να παρακολουθήσετε και τα εξής βίντεο, από το γλέντι που ακολούθησε μετά τις χορευτικές παραστάσεις: Βίντεο 01, Βίντεο 02, Βίντεο 03, Βίντεο 04, Βίντεο 05, Βίντεο 06, Βίντεο 07, Βίντεο 08.
Ο Σύλλογος Ναξιωτών Αγίων Αναργύρων είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει για ακόμα μία φορά χορούς της Νάξου σε ένα αξιέπαινο πολιτιστικό γεγονός του Δήμου Ρέντη, το 
Ξύπνα φεγγαροπρόσωπη κι έβγα στο παραθύρι
<Παρουσιάστηκαν, επίσης, οι βασικοί χοροί της Νάξου: ο συρτός, ο καλαματιανός, η βλάχα (Κινιδάρου) και ο μπάλλος, στιγμιότυπα από τους οποίους μπορείτε να δείτε στις φωτογραφίες που πλαισιώνουν το άρθρο.
